Chính sách miễn học phí toàn diện cho học sinh công lập năm học mới

Học sinh phổ thông ngồi học tập trung trong lớp học khang trang và sáng sủa
Toàn bộ học sinh phổ thông trong các cơ sở giáo dục công lập được miễn hoàn toàn học phí trong năm học mới theo quy định.

Chính sách tài chính giáo dục công lập trong năm học mới ghi nhận những bước điều chỉnh mang tính bước ngoặt nhằm giảm áp lực kinh tế cho người học và gia đình. Dưới đây là phân tích chi tiết về phạm vi áp dụng cũng như cơ chế bảo đảm nguồn lực tài chính từ ngân sách nhà nước.

Phạm vi áp dụng của chính sách miễn học phí

Năm học 2026-2027 đánh dấu việc triển khai đồng bộ các quy định pháp luật mới nhằm hiện thực hóa mục tiêu phổ cập giáo dục và hỗ trợ an sinh xã hội. Căn cứ theo Nghị quyết số 217/2025/QH15217/2025/QH15 và Nghị định số 238/2025/NĐ−CP238/2025/NĐ-CP, toàn bộ trẻ em mầm non, học sinh phổ thông và người học chương trình giáo dục phổ thông trong các cơ sở giáo dục công lập được miễn hoàn toàn học phí.

Chính sách này áp dụng trực tiếp đối với các bậc học bao gồm:

  • Giáo dục mầm non dành cho trẻ em trong độ tuổi quy định tại các cơ sở giáo dục công lập.
  • Giáo dục tiểu học và trung học cơ sở (cấp học thuộc diện phổ cập giáo dục).
  • Giáo dục trung học phổ thông tại hệ thống trường công lập trên toàn địa bàn.

Việc miễn học phí không đi kèm các điều kiện phức tạp về hoàn cảnh gia đình hay khu vực địa lý đối với hệ thống công lập, tạo sự công bằng trong tiếp cận giáo dục cho mọi người học. Người học khi nhập học tại các cơ sở giáo dục công lập không phải đóng góp khoản kinh phí được định danh là học phí theo khung quy định trước đây.

Cơ chế ngân sách nhà nước cấp bù thay thế

Để đảm bảo các cơ sở giáo dục công lập vẫn duy trì đầy đủ nguồn lực vận hành, nâng cao chất lượng dạy và học khi nguồn thu từ học phí bị triệt tiêu, Nhà nước thiết lập cơ chế ngân sách cấp bù thay thế. Theo đó, nguồn tài chính thiếu hụt của các trường công lập do không thu học phí sẽ được ngân sách nhà nước cấp trực tiếp dựa trên định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên cho giáo dục.

Cơ chế cấp bù này tuân thủ các nguyên tắc tài chính công khai và minh bạch:

  • Xác định định mức: Cơ quan quản lý tài chính cấp tỉnh/thành phố tính toán dựa trên quy mô học sinh thực tế tại từng cơ sở giáo dục nhân với mức học phí chuẩn được quy định trước đó của địa phương.
  • Cấp phát định kỳ: Ngân sách nhà nước phân bổ kinh phí theo năm học và theo từng quý để nhà trường chủ động chi trả các hoạt động chuyên môn, bảo dưỡng cơ sở vật chất và chi trả chế độ cho đội ngũ giáo viên.
  • Kiểm toán và giám sát: Kho bạc Nhà nước và các cơ quan thanh tra tài chính thực hiện giám sát chặt chẽ tiến độ giải ngân, đảm bảo nguồn kinh phí cấp bù được sử dụng đúng mục đích, phục vụ trực tiếp cho công tác duy trì và phát triển chất lượng giáo dục tại cơ sở.

Các khoản thu dịch vụ hỗ trợ giáo dục thay thế và đi kèm tại trường công lập

Mặc dù chính sách miễn học phí toàn diện đã giảm bớt đáng kể gánh nặng tài chính chính khóa cho các hộ gia đình, hệ thống giáo dục công lập vẫn duy trì các khoản thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục theo quy định cụ thể của cơ quan quản lý nhà nước nhằm đảm bảo vận hành cơ sở vật chất và nâng cao chất lượng dịch vụ bán trú.

Chi tiết mức thu các dịch vụ máy lạnh và công nghệ thông tin

Trong bối cảnh hiện đại hóa giáo dục, các dịch vụ gia tăng nhằm phục vụ trực tiếp cho điều kiện học tập của học sinh được quy định khung mức thu rõ ràng nhằm tránh tình trạng lạm thu tại các cơ sở giáo dục công lập. Cụ thể, các khoản thu này được phân định theo hình thức đầu tư trang thiết bị và định mức triển khai kỹ thuật số.

Dưới đây là bảng tổng hợp mức thu tham khảo đối với nhóm dịch vụ máy lạnh và công nghệ thông tin tại các trường công lập:

Nhóm dịch vụ hỗ trợ Phạm vi áp dụng và hình thức Khung mức thu tham khảo (đồng/tháng/học sinh)
Dịch vụ sử dụng máy lạnh Lớp học đã được trang bị sẵn hệ thống máy lạnh 35.000−50.00035.000 - 50.000
Dịch vụ sử dụng máy lạnh Lớp học phải đi thuê hoặc lắp đặt bổ sung máy lạnh 90.000−110.00090.000 - 110.000
Công nghệ thông tin và chuyển đổi số Triển khai nền tảng học trực tuyến, sổ liên lạc điện tử và hạ tầng số Khoảng 110.000110.000

Việc thu các khoản phí này đòi hỏi nhà trường phải thực hiện đúng nguyên tắc thỏa thuận trên tinh thần tự nguyện, có sự thống nhất bằng văn bản với ban đại diện cha mẹ học sinh và được cấp có thẩm quyền phê duyệt trước khi triển khai thu thực tế vào đầu năm học.

Các khoản thu liên quan đến ăn bán trú và chăm sóc ngoài giờ

Đối với các trường tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông có tổ chức bán trú, các khoản thu phục vụ đời sống học sinh và chăm sóc ngoài giờ chính khóa đóng vai trò thiết yếu trong việc hỗ trợ phụ huynh an tâm công tác. Các khoản thu này được bóc tách cụ thể thành chi phí bữa ăn dinh dưỡng trực tiếp và chi phí quản lý, vệ sinh, chăm sóc ngoài giờ.

  • Khoản thu bữa ăn chính và phụ: Chi phí tiền ăn bán trú (gồm bữa trưa và bữa xế) dao động trong khoảng 38.000−40.00038.000 - 40.000 đồng/ngày/học sinh. Đối với dịch vụ ăn sáng tại trường (nếu có nhu cầu đăng ký), mức thu nằm trong khung từ 50.00050.000 đến 220.000220.000 đồng/tháng tùy theo cấp học và thỏa thuận thực tế của đơn vị cung cấp suất ăn có kiểm định an toàn vệ sinh thực phẩm.
  • Chi phí quản lý và vệ sinh bán trú: Khoản thu phục vụ công tác tổ chức, quản lý học sinh nghỉ trưa, trang thiết bị phục vụ bán trú và chi phí vệ sinh chung dao động từ 230.000230.000 đến 550.000550.000 đồng/tháng/học sinh.
  • Dịch vụ chăm sóc ngoài giờ: Các hoạt động giữ trẻ ngoài giờ chính khóa, ôn tập hoặc quản lý học sinh chờ phụ huynh đến đón muộn được tính toán dựa trên số giờ thực tế hoặc mức khoán theo tháng, đảm bảo tính đúng, tính đủ và không vì mục đích lợi nhuận.

Tra cứu danh mục khoản thu và chính sách học phí mới nhất

Công cụ minh bạch hỗ trợ phụ huynh rà soát quy định học phí, các khoản thu dịch vụ và diện miễn giảm theo quy định nhà nước.

Danh mục khoản thu Cấp học áp dụng Quy định pháp lý & Mức thu Trạng thái tài chính

Quy định khung học phí và mức tăng đối với cơ sở giáo dục tư thục

Bên cạnh khối trường công lập với các chính sách hỗ trợ toàn diện, hệ thống giáo dục ngoài công lập đóng vai trò quan trọng trong việc phân luồng và đa dạng hóa dịch vụ giáo dục, đồng thời tuân thủ các khung pháp lý chặt chẽ về mức biến động tài chính.

Biên độ tăng học phí tối đa tại hệ thống tư thục

Các cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông dân lập, tư thục được quyền chủ động xây dựng biểu mức học phí dựa trên nguyên tắc đảm bảo bù đắp chi phí hợp lý, hợp lệ và tích lũy theo quy định của Luật Giá. Tuy nhiên, nhằm bảo vệ quyền lợi của người học trong bối cảnh kinh tế có nhiều biến động, cơ quan quản lý nhà nước ấn định mức tăng học phí tối đa tại hệ thống này không quá 10%10\% so với năm học trước. Cụ thể, biên độ điều chỉnh học phí cho cấp học mầm non và phổ thông trong năm học này bị giới hạn ở mức trần 10%10\% so với mức thu của năm học liền kề trước đó.

Bên cạnh đó, học sinh theo học tại các cơ sở giáo dục tư thục vẫn nằm trong diện được nhà nước hỗ trợ mức học phí tương đương với mức quy định của trường công lập cùng cấp trên địa bàn. Khoản hỗ trợ này nhằm tạo sự công bằng tương đối trong việc thụ hưởng ngân sách giáo dục công, giúp giảm bớt một phần gánh nặng tài chính cho phụ huynh học sinh khi lựa chọn mô hình giáo dục ngoài công lập.

Quy định công khai tài chính và giải trình minh bạch

Việc áp dụng mức học phí và các khoản thu dịch vụ tại hệ thống tư thục phải tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắc công khai, minh bạch trước khi năm học mới bắt đầu. Các trường ngoài công lập có trách nhiệm niêm yết công khai chi tiết cấu trúc học phí, lộ trình tăng học phí dự kiến cho toàn khóa học (đối với các cấp học có tính chu kỳ) cũng như các khoản thu dịch vụ đi kèm trên cổng thông tin điện tử của trường và tại bảng tin chính thức của cơ sở giáo dục.

Đồng thời, ban giám hiệu các trường tư thục có nghĩa vụ giải trình đầy đủ với phụ huynh học sinh và các cơ quan thanh tra giáo dục về cơ cấu hình thành học phí, tỷ lệ tái đầu tư cơ sở vật chất, chất lượng đội ngũ giáo viên và các chi phí vận hành thực tế. Việc giải trình minh bạch này giúp ngăn chặn tình trạng lạm thu, đồng thời đảm bảo rằng mọi sự điều chỉnh tăng học phí đều tương xứng với chất lượng giáo dục và dịch vụ cung cấp cho người học.

Hướng dẫn các bước kiểm tra diện miễn giảm và chuẩn bị hồ sơ tài chính đầu năm

Để chủ động trong công tác tài chính đầu năm và đảm bảo quyền lợi hợp pháp, học sinh và phụ huynh cần nắm vững các bước kiểm tra đối tượng thụ hưởng chính sách cũng như quy trình chuẩn bị hồ sơ minh bạch.

Quy trình tra cứu thông tin chính sách từ cơ quan quản lý

Việc xác định chính xác học sinh thuộc diện miễn, giảm học phí hoặc nhận hỗ trợ chi phí học tập đòi hỏi quy trình tra cứu thông tin bài bản từ các nguồn dữ liệu chính thống. Phụ huynh cần thực hiện tuần tự các bước sau đây để đảm bảo tính pháp lý và kịp thời:

  • Bước 1: Rà soát các văn bản pháp quy hiện hành: Theo dõi các nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các thông tư hướng dẫn của Bộ Giáo dục và Đào tạo về mức thu học phí, danh mục các khoản thu dịch vụ năm học mới.
  • Bước 2: Truy cập cổng thông tin điện tử của cơ quan quản lý giáo dục địa phương: Kiểm tra thông tin trực tiếp trên website của Sở Giáo dục và Đào tạo hoặc Phòng Giáo dục và Đào tạo quận, huyện nơi cơ sở giáo dục đặt trụ sở để cập nhật danh sách các trường áp dụng cơ chế hỗ trợ toàn diện.
  • Bước 3: Xác thực trực tiếp tại cơ sở giáo dục: Làm việc với bộ phận tài chính, kế toán hoặc ban giám hiệu nhà trường để đối chiếu mã định danh học sinh, đối tượng chính sách xã hội (con thương binh, liệt sĩ, học sinh khuyết tật, học sinh vùng khó khăn) theo biểu mẫu quy định.

Thông qua quy trình tra cứu này, mọi thắc mắc về diện miễn giảm sẽ được giải quyết dựa trên các căn cứ pháp lý rõ ràng, tránh tình trạng bỏ sót quyền lợi chính đáng của người học.

Các bước chuẩn bị hồ sơ hỗ trợ học phí và khoản đóng góp

Sau khi xác định được diện chính sách hoặc các khoản đóng góp cần thực hiện, việc chuẩn bị một bộ hồ sơ tài chính khoa học sẽ giúp quá trình tiếp nhận và phê duyệt diễn ra nhanh chóng. Hồ sơ hỗ trợ học phí và các khoản đóng góp đầu năm thường bao gồm các thành phần cơ bản sau:

  • Đơn đề nghị miễn, giảm học phí hoặc hỗ trợ chi phí học tập theo mẫu thống nhất do nhà trường ban hành.
  • Các giấy tờ chứng minh đối tượng ưu tiên (bản sao có chứng thực của quyết định hưởng trợ cấp xã hội, giấy chứng nhận hộ nghèo, cận nghèo do Ủy ban nhân dân cấp xã cấp, hoặc giấy xác nhận khuyết tật).
  • Bản kê khai các khoản thu dịch vụ hỗ trợ giáo dục và khoản đóng góp tự nguyện có chữ ký xác nhận của cha mẹ học sinh hoặc người giám hộ hợp pháp.

Để trực quan hóa quy trình chuẩn bị và nộp hồ sơ tài chính đầu năm, phụ huynh có thể tham khảo bảng kiểm soát sau:

Tên giấy tờ / Biểu mẫu Cơ quan cấp / Xác nhận Thời hạn hoàn thành Ghi chú quan trọng
Đơn đề nghị miễn giảm Cha mẹ học sinh Trước khai giảng 1010 ngày Kê khai đúng mẫu quy định
Giấy chứng nhận hộ nghèo/cận nghèo UBND cấp xã / Phường Còn hiệu lực trong năm học Nộp bản sao công chứng kèm bản chính đối chiếu
Bản cam kết các khoản thu thỏa thuận Nhà trường và phụ huynh Trong tuần sinh hoạt đầu năm Đảm bảo tính tự nguyện và minh bạch

Việc hoàn thiện đầy đủ và đúng hạn các loại giấy tờ này không chỉ giúp nhà trường tổng hợp danh sách gửi cơ quan tài chính phê duyệt kinh phí cấp bù kịp thời mà còn là cơ sở để thiết lập hệ thống quản lý ngân sách giáo dục cá nhân một cách khoa học, hiệu quả trong suốt năm học.

Nhận diện những sai sót thường gặp khi đóng góp các khoản thu đầu năm học

Đầu năm học mới luôn là thời điểm phát sinh nhiều khoản đóng góp, đòi hỏi người học và phụ huynh cần nắm vững các quy định tài chính để tránh những khoản thu sai quy định hoặc nhầm lẫn về tính chất pháp lý của các khoản phí.

Vấn đề lập quỹ lớp và quỹ trường trái quy định

Trong công tác quản lý tài chính giáo dục tại các cơ sở giáo dục công lập, một trong những sai sót phổ biến nhất là việc lạm dụng hình thức xã hội hóa hoặc thông qua Ban đại diện cha mẹ học sinh để thành lập các quỹ trái quy định. Theo các chỉ đạo quản lý tài chính năm học mới, cơ quan chức năng nghiêm cấm việc lập quỹ lớp, quỹ trường, quỹ phụ huynh mang tính chất bình quân hoặc cào bằng để chi trả cho các hoạt động hành chính, sửa chữa nhỏ cơ sở vật chất, mua sắm trang thiết bị phục vụ trực tiếp cho bộ máy nhà trường hoặc bảo vệ an ninh, vệ sinh vốn thuộc trách nhiệm ngân sách nhà nước và nguồn kinh phí thường xuyên của cơ sở giáo dục.

Bên cạnh đó, Ban đại diện cha mẹ học sinh không được phép thu các khoản tiền bảo vệ cơ sở vật chất, bảo quản phương tiện thiết bị, khen thưởng cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên nhà trường. Việc thu quỹ lớp tự phát không thông qua sự thống nhất chặt chẽ hoặc dùng vào các mục đích ngoài quy định giáo dục không chỉ gây áp lực tài chính cho người học mà còn vi phạm nguyên tắc quản lý ngân sách minh bạch. Khi phát hiện các khoản thu lập quỹ bất hợp lý, phụ huynh và học sinh có quyền yêu cầu nhà trường giải trình hoặc phản ánh trực tiếp đến các cơ quan thanh tra giáo dục cấp quận, huyện và sở giáo dục đào tạo địa phương để xử lý kịp thời.

Loại quỹ / Khoản thu Thẩm quyền và quy định pháp lý Hướng xử lý khi phát sinh sai phạm
Quỹ lớp, quỹ trường tự phát Nghiêm cấm thành lập để chi hoạt động hành chính, sửa chữa nhỏ hoặc mua sắm trang thiết bị chung. Từ chối đóng góp, yêu cầu Ban đại diện dừng thu và báo cáo cơ quan quản lý giáo dục.
Quỹ khen thưởng giáo viên Ban đại diện phụ huynh không được phép thu để thưởng cho cán bộ, giáo viên và nhân viên nhà trường. Kiến nghị nhà trường tuân thủ đúng quy định về thi đua, khen thưởng từ nguồn ngân sách hợp pháp.

Cách phân biệt khoản thu dịch vụ bắt buộc và tự nguyện

Việc nhầm lẫn giữa các khoản thu dịch vụ phục vụ, hỗ trợ hoạt động giáo dục mang tính bắt buộc và tự nguyện là nguyên nhân chính dẫn đến tranh chấp tài chính đầu năm học. Các khoản thu dịch vụ bắt buộc là những khoản chi phí cấu thành nên hoạt động học tập cơ bản theo chương trình chung do cấp có thẩm quyền phê duyệt mức trần, ví dụ như học phí (nếu không được miễn giảm toàn diện theo chính sách công lập) hoặc các dịch vụ thiết yếu đã được HĐND cấp tỉnh thông qua khung giá.

Ngược lại, các khoản thu dịch vụ tự nguyện bao gồm tiền ăn bán trú, xe đưa đón học sinh, dịch vụ chăm sóc ngoài giờ chính khóa hoặc các chương trình ngoại khóa chuyên đề nâng cao. Điểm cốt lõi để phân biệt hai nhóm khoản thu này nằm ở tính chất lựa chọn và sự đồng thuận bằng văn bản của người học hoặc phụ huynh. Cụ thể, các khoản thu tự nguyện tuyệt đối không được áp dụng cào bằng, không được giao khoán mức thu bình quân cho toàn thể học sinh trong lớp nếu không có nhu cầu sử dụng dịch vụ. Nhà trường và đơn vị cung ứng dịch vụ có trách nhiệm ký kết hợp đồng rõ ràng, hạch toán độc lập, công khai chi phí thực tế và hoàn trả số dư thừa (nếu có) cho người học vào cuối kỳ học một cách minh bạch, sòng phẳng.

Giải pháp DayThem hỗ trợ quản lý học phí và tài chính giáo dục minh bạch

Trước thực trạng các khoản thu giáo dục ngoài giờ và chi phí học thêm dễ phát sinh nhiều điểm chưa rõ ràng, việc ứng dụng các giải pháp công nghệ quản lý tài chính đóng vai trò thiết yếu giúp phụ huynh và học sinh chủ động kiểm soát ngân sách. Nền tảng DayThem cung cấp các công cụ hỗ trợ toàn diện từ khâu theo dõi học phí đến kết nối học tập, đảm bảo tính minh bạch và chuẩn mực trong mọi giao dịch giáo dục.

Quản lý học phí và ghi nhận chi phí phát sinh minh bạch

Để giải quyết bài toán hạch toán chi phí học tập và tránh tình trạng thu chi không rõ ràng, tính năng quản lý tài chính trên hệ thống cho phép theo dõi sát sao học phí dựa trên các buổi học đã được xác nhận thực tế. Hệ thống thực hiện phân định rõ ràng giữa khoản thu thực tế mà người dạy nhận được và các khoản lệ phí vận hành liên quan. Nhờ đó, phụ huynh có thể dễ dàng kiểm tra lịch sử giao dịch, kiểm soát số buổi học đã hoàn thành và đối soát các khoản đóng góp một cách chính xác trước khi thanh toán.

Kết nối và tra cứu lịch học, gia sư uy tín trên nền tảng

Bên cạnh yếu tố tài chính, việc lựa chọn đúng không gian học tập và người đồng hành chất lượng giúp tối ưu hóa chi phí đầu tư giáo dục cho con em. Thông qua công cụ Tìm và chọn gia sư, người học và phụ huynh có thể tra cứu thông tin dựa trên nhu cầu thực tế như tìm theo môn học, tìm theo khu vực sinh sống, đồng thời tham khảo hệ thống đánh giá khách quan từ cộng đồng để chọn người dạy phù hợp. Việc đồng bộ hóa tính năng sắp xếp thời gian theo lịch lớp và theo dõi số buổi học giúp các bên chủ động sắp xếp kế hoạch tài chính và thời gian biểu một cách khoa học, hiệu quả.